طرح توجیهی خرید و بهره برداری شناور تفریحی
مطالعات امکان‌سنجی طرح خرید و بهره‌برداری شناور تفریحی
تیر ۹, ۱۳۹۵
تسهیلات بانکی
کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی به ۱۸ درصد
تیر ۲۰, ۱۳۹۵
خوراک دام و طیور

تولید خوراک دام و طیور

در صنعت دامپروری، تهیه خوراک متعادل و سالم که حاوی کلیه مواد مورد نیاز دام و طیور باشد از اهمیت خاصی برخوردار است به طوری که هر نوع کمبود از نظر در صد پروتئین، املاح، ویتامین ها و انرژی مورد نیاز، باعث عدم بازدهی مطلوب و زمینه ساز بروز بیماریها در دام و طیور خواهد شد. با توجه به حساسیت امر تولید خوراک دام و طیور بصورت یک صنعت پدید آمده، که از اهمیت بالایی نیز برخوردار است.

مهمترین گام در تولید خوراک دام و طیور تامین مواد اولیه آن یعنی غلات ذرت ،گندم، جو، کنجاله ها و سایر محصولات و ضایعات صنایع تبدیلی کشاورزی و دامی می‌باشد. از این جهت صنعت خوراک دام و طیور وابستگی شدیدی به بخش کشاورزی داشته و تغییرات عوامل موثر در کشاورزی به این صنعت و سایر بخش‌های وابسته منعکس شده و آنها را متاثر می‌سازد.

فرآوری یا عمل آوری خوراک Feed Processing شامل اعمالی است که برای افزایش دادن بهره برداری از مواد غذایی اولیه در جیره دام و طیور انجام می‌شود . این اعمال اثراتی در ماده غذایی ایجاد می‌کند تا هضم و جذب در بدن حیوانات بهبود یابد.

 


فرآیند تولید خوراک دام و طیور به دو طریق انجام می شود : ۱) روشهای فیزیکی  ۲) روشهای شیمیایی

 

۱) روش های فیزیکی:

مجموعه اعمالی است که با تغییر در شکل و ساختمان فیزیکی مواد باعث بهبود راندمان آن ماده غذایی می‌شوند .

الف) آسیاب کردن:
milling آسیاب کردن مواد غذایی موجب شکسته و خرد شدن مواد غذایی می‌شود و در اثر آن نتایج زیر حاصل می‌گردد:

  • افزایش سطح تماس ماده غذایی در دستگاه گوارش و در نتیجه بهبود هضم و کاهش ضریب تبدیل غذایی.
  • کاهش اختلاف اندازه ذرات مواد که باعث بهبود میکس می‌شود.
  • برطرف کردن پوسته مقاوم برخی از مواد غذایی از طریق آسیاب کردن و قابل مصرف شدن آن ماده غذایی.
  • خوشخوراکی و افزایش مصرف ماده خوراکی.

در روش آسیاب کردن مواد غذایی ، درجه ریزی معیاری است که باید مورد توجه قرار گیرد در واقع درجه ریزی عبارتست از میانگین قطر اولیه ماده غذایی به میانگین قطر ثانویه. البته به علت اینکه تفاوت‌هایی بین انواع مختلف یک دانه و همچنین بین دانه های مختلف وجود دارد درجه ریزی معیار با دقتی جهت محاسبه نیست اما به صورت تجربی هدف از آسیاب کردن تا حدود زیادی انتظارات را مشخص می‌کند. به عنوان مثال در هنگامیکه هدف تولید خوراک آردی Mash جهت مصرف پرنده است یک درجه ریزی مورد نظر است، در حالیکه وقتی مواد اولیه جهت تولید دان پلیت، آسیاب می‌شود، هدف از آسیاب کردن ریز نمودن مواد تا حداکثر ممکن است.

ب) میکس کردن:

عبارتست از مخلوط کردن مواد آسیاب شده با استفاده از دستگاه‌های مکانیکی (میکسر) به منظور تولید خوراکی یکنواخت و همگن جهت مصرف طیور پرورشی و کسب بهترین نتایج.
دستگاههای مکانیکی یا میکسرهای موجود در واحدهای تولید خوراک دو دسته‌اند:
۱- میکسرهای عمودی (میکسرهای عمودی عمدتاً در مرغداریها استفاده می‌شود)
۲- میکسرهای افقی (میکسرهای افقی معمولاً ظرفیت کمتری در مقایسه با میکسر عمودی دارند اما کیفیت و سرعت میکس بالا در این دستگاهها موجب شده است که درکارخانجات تولید خوراک دام و طیور استفاده شوند)

 


در هنگام تهیه خوراک دو نوع مواد غذایی موجود است.

مواد اصلی: مواد غذایی  اولیه‌ای که حجم اصلی دان را تشکیل می‌دهند مانند ذرت ، سویا ، گندم و …

مواد جانبی: ریز مغذی هایی که اهمیت زیادی دارند اما حجم کمی از جیره غذایی را تشکیل می‌دهند.

در هنگام میکس خوراک ابتدا باید ۵۰ درصد از مواد اصلی وارد میکسر شده سپس مواد جانبی (ریز مغذی ها) با مقداری مواد اصلی حجیم شده و به مواد داخل دستگاه افزوده شود سپس باقیمانده مواد اصلی آسیاب و وارد میکسر شوند. پس از اینکه تمام مواد تشکیل دهنده خوراک وارد دستگاه میکسر گردید ۲۰ – ۱۵ دقیقه زمان نیاز است تا عمل میکس به خوبی انجام شود. در عمل میکس مواد غذایی، اختلاف اندازه ذرات مواد اولیه و اختلاف وزن مخصوص مواد اهمیت دارد از این رو که هر چه این اختلافها کمتر باشد مخلوط شدن بهتر انجام می‌گردد.

 

فرایند تولید خوراک دام وطیور


۲) روش های شیمیایی:

در فرآیند عمل آوری شیمیایی مواد غذایی تغییراتی در ساختمان مولکول ماده مغذی ایجاد شده و قابلیت هضم آن را افزایش می‌دهد. نکته قابل توجه‌ای که باید به آن توجه کرد این است که برخی روشها مانند آسیاب کردن و میکس مواد غذایی صرفاً فیزیکی می‌باشند اما برخی روش‌های دیگر مانند خیساندن مواد غذایی متراکم کردن مواد و حتی پرتو دادن هم فیزیکی و هم شیمیایی هستند. در واقع هر یک از عملیات‌های فوق علاوه بر تغییر در حالت فیزیک دان موجب تغییرات شیمیایی در ماهیت مواد نیز شده و قابلیت هضم آنها را افزایش می‌دهد. از جمله روش های شیمیایی در خوراک دام وطیور، پلت کردن و اکسترودینگ می‌باشد.

الف) پلت کردن:

در فرآیند پلت کردن ابتدا مواد اولیه بر اساس یک فرمول تنظیم شده و مواد غذایی اولیه‌ای که لازم است آسیاب شوند توسط آسیاب‌هایی با توری‌ها و غربال‌های ریز آسیاب شده و وارد میکسر که عمدتاً افقی می‌باشد، می‌شوند. هر چقدر دستگاه آسیاب توانایی داشته باشد تا مواد را ریزتر نماید پایداری و کیفیت پلت بهبود می‌یابد.  هنگامیکه با بخار آب گرم مخلوط می‌شوند تغییراتی در ماهیت آنها ایجاد می‌شود سپس وارد دستگاه پلت زن شده و متراکم و پلت می‌شوند و وارد خشک کن و نهایتاً خنک کننده شده و دان آماده مصرف می‌باشد.

 

 

ب) اکسترودینگ:

این روش عمل آوری نیز شبیه به پلت کردن است با این تفاوت که مواد تا قدر مطلق ریزی آسیاب شده سپس وارد آماده ساز می‌شوند و تحت فشار بخار به شدت مخلوط می‌گردند. در نتیجه این عمل به خاطر پخت صورت گرفته قابلیت هضم نشاسته و پروتئین افزایش می‌یابد. در این مرحله مواد از آماده ساز وارد اکسترودینگ شده و تحت فشار بسیار زیاد مارپیچ فولادی قرار گرفته و ساختمان پیچیده گرانول‌های نشاسته در هم شکسته و مواد به شکل پلت‌های ریز از دستگاه خارج می‌شوند.

مواد تولید شده در این روش، دارای قابلیت هضم بالاتری نسبت به محصول پلت بوده و راندمان غذایی را به طور قابل توجهی می‌بخشد. به علت هزینه بسیار زیاد این نوع فرآوری، در تهیه خوراک طیور کمتر کاربرد دارد.

 



بسته بندی:

در مرحله پایانی محصول نهایی توسط دستگاه های بسته بندی در کیسه های مخصوص بسته بندی می‌شوند، لازم به ذکر است براي بسته‌بندي بايد از كيسه‌هاي نو، سالم و تميز كه نسبت به رطوبت نفوذ ناپذير بوده و عاري از عوامل بيماري‌زا باشد استفاده نمود، كيسه‌ها بايد يكنواخت باشند و همچنین سر بسته‌ها بايد بطور كامل دوخته شود.

 



شرکت مشاوره مدیریت و مهندسی بهین صنعت یاب، آمادگی خود را جهت تهیه و تنظیم طرح توجیهی تولید خوراک دام و طیور اعلام می دارد.

به کانال بهین صنعت یاب در تلگرام بپیوندید.