طرح توجیهی اسکله صادرات گاز مایع

مقدمه

ایران در بسیاری از حوزه‌ های انرژی پیشرو است و در ذخایر گاز جهانی نیز سهم بسیاری دارد و در مورد ذخایر خام نیز می‌ توان گفت چهارمین مقام را در بین کشورها دارد. اما جنبه مهمی که می‌ توان به آن اشاره کرد این است که ایران از لحاظ جایگاه ژئوپلیتیکی در قلب خاورمیانه است و یکی از کریدور های مهم انرژی در منطقه است و در پی ورود هر چه بیشتر به بازارهای جهانی و گسترش ارتباطات و مشارکت با دیگر کشورهاست. منابع LPG در ایران، در سه حوزه اصلی پارس جنوبی، شرکت‌های پتروشیمی و پالایشگاه‌های نفت و گاز وجود دارند؛ اگرچه بیشتر تولیدات در پارس جنوبی صورت می‌ گیرد. میزان تولید گاز مایع (ال.پی.جی) ایران در سال ۹۷، حدود ۸.۳ میلیون تن بوده است. با وارد عملیات شدن فاز های جدید، انتظار تولید بیشتری از پارس‌جنوبی خواهیم داشت. پیش‌ بینی شده که سهم ایران در بازار LPG به زودی به ۳۵ درصد خواهد رسید. طرح توجیهی اسکله صادرات گاز مایع جهت بررسی بازار٬ موارد فنی و مالی این صنعت تدوین شده است.

طرح توجیهی چیست ؟ 

بخش عمده گازمایع در ایران توسط مجتمع‌ های پتروشیمی تولید می‌ شود و سهم پالایشگاه‌ های نفتی و گازی در تولید این محصول تقریباً مساوی است. بیشترین ظرفیت تولید گاز مایع در هلدینگ خلیج فارس (پتروشیمی بندر امام و پتروشیمی پارس) و پس از آن پتروشیمی خارک و مارون قرار دارد.

 

lpg

میزان تولید LPG در سال ۲۰۱۰ در حدود ۲۵۰ میلیون تن بوده و پیش­بینی می­ شود که در سال ۲۰۲۵ به حدود ۳۵۰ میلیون تن برسد.

معرفی محصول و مشخصات آن

گاز مایع که به صورت مخفف LPG نامیده می­ شود، معمولاً از دو ترکیب هیدروکربنی پروپان و بوتان تشکیل شده است. LPG که معمولاً در برخی نقاط دنیا به نام ترکیب عمده آن، پروپان، نیز شناخته می ­شود، به عنوان محصول فرعی فرآیند های تصفیه و تولید گاز طبیعی و پالایش نفت خام تولید می‌ شود. گاز مایع فاقد رنگ، بو و مزه است و به طور کلی زیان­ آور نیست؛ ولی در صورتی که حجم زیادی از آن استشمام گردد، باعث بیهوشی خواهد شد. LPG در شرایط فشار و دمای عادی به صورت گاز است و تحت فشار atm10-8، اجزاء آن به مایع تبدیل می ­شود. بنابراین نگهداری و حمل‌ونقل این محصول به سادگی امکان­ پذیر است. البته ترکیبات LPG برای مکان‌ های مختلف و در فصول مختلف، متفاوت است. به علت کیفیت سوخت گاز مایع LPG و کاهش انتشار آلاینده­ ها، استفاده از این سوخت در جهان به صورت فزایند ه­ای مورد توجه بوده و در کشور های مختلف مانند ایتالیا، ژاپن، امریکا و انگلیس استفاده از این سوخت جایگزین، مورد حمایت و تشویق دولت‌ها می ­باشد.

ظرفیت حجم عملیاتی این طرح سالیانه برابر ۷۲۰ هزار تن صادرات گازمایع LPG می‌‌ باشد.

معرفی کد آیسیک محصولات

مطابق بررسی‌ های انجام شده از وزارت صنعت، معدن و تجارت، کد آیسیک محصول طرح به شرح ذیل می‌ باشد:

جدول ۱- کد آیسیک محصولات طرح

شرح محصول کد آیسیک
گاز مایع ۲۳۲۰۴۱۲۳۰۶
پروپان مایع شده ۲۳۲۰۵۱۲۵۰۲

کاربردها و موارد مصرف محصول

گازمایع بیشتر برای کاربرد های گرمایشی و به عنوان سوخت وسایل نقلیه استفاده می‌ شود. از دیگر موارد کاربرد گاز مایع می توان به ساخت افشانه‌ها و به عنوان گاز خنک‌کننده در وسایل سرمازا همچون یخچال و فریزر نیز اشاره کرد. این گاز به دلیل اینکه به سادگی قابل حمل و نقل است، در بسیاری از مکان‌ هایی که استفاده از منابع دیگر سوخت امکان‌پذیر نیست، استفاده می‌ گردد.

بررسی مسائل زیست محیطی، ایمنی محصول

گازمایع (LPG)، مایعی است پایدار، تحت فشار، بی‌رنگ و بی‌بو در شرایط عادی؛ اما به منظور تشخیص تجمع گازمایع، از مرکاپتان‌ ها به عنوان مواد بو زا در ترکیبات آن استفاده می‌ شود. این ماده بسیار قابل اشتعال می­ باشد.

لوزی خطر این محصول به شکل زیر می­ باشد:

گاز مایع

واکنش­ پذیری (مربع زرد رنگ): عدد ۰: معمولاً پایدار.

آتش ­گیری (مربع قرمز رنگ): عدد ۴: بسیار آتش‌گیر.

سلامتی (مربع آبی رنگ): عدد ۱: کمی خطرناک.

کلید توجه (مربع سفید رنگ): –

معرفی پروژه

فاز های گازی ۲۴-۲۲ و ۱۳ در منطقه پارس ۲، هم اکنون ۱,۷۵۰ تن در روز و فاز ۱۹، ۱,۲۵۰ تن در روز، گازمایع گرم تولید می ­کنند که ظرفیت تولیدات آنها حداکثر تا ۴ ماه آینده برای هر یک از فازهای ۱۹، ۲۴-۲۲ و ۱۳ به مقدار ۲,۸۰۰ تن در روز افزایش یافته که جمعاً معادل ۸,۴۰۰ تن در روز تولیدات گاز مایع فازهای مذکور خواهد بود.

ضرورت اجرای پروژه

محصولات تولیدی ۵,۶۰۰ تنی در فازهای گازی ۲۴-۲۲ و ۱۳ در منطقه پارس ۲ که متاسفانه در حال حاضر در مشعل فلرها سوزانده می­ شود و یا به خط سراسری I-GAT  که دست کمی از سوختن در مشعل فلرها را ندارد، تزریق می­ گردد؛ موجبات آلودگی زیست­ محیطی و شیوع بیماری ­های صعب­ العلاج ریوی و تنفسی و انواع سرطان­ ها می­ گردد و با از بین بردن سرمایه ­های ملی کشور و ممانعت از ایجاد اشتغال چند هزار نفری را در آن منطقه سبب می ­گردد و از طرفی به دلیل فاصله دور اسکله فراسکو از فازهای مذکور و ایجاد ترافیک جاده­ ای و امکان خطرات غیرقابل جبران در اثر تصادفات احتمالی تانک تریلر ها به سمت کشتی در اسکله فراسکو و محدودیت بارگیری در اسکله به جهت معطلی هر فروند کشتی به مدت ۲ الی ۵ روز که آن هم هزینه­ های سرسام­ آور خود را به دنبال داشته که به هیچ وجه صرفه اقتصادی برای مملکت نخواهد داشت، باعث شده تا صادرات محصولات گازمایع گرم پالایشگاه­ های ۲۴-۲۲ و ۱۳ از اسکله فراسکو امکان­ پذیر نگردد.

از سوی دیگر به دلیل آماده نبودن سیستم سردسازی فاز های مذکور و اینکه اسکله تنبک نیز فقط جهت صادرات گازمایع سرد طراحی شده است که راه ­اندازی آن هم به جهت مشکلات تحریمی و عدم همکاری شرکت­ ها و سازندگان معتبر خارجی به خصوص در بخش تامین تجهیزات و متریال، حداقل بیش از یک سال برای فاز ۱۹ و ۲ تا ۳ سال برای فازهای ۲۴-۲۲ و ۱۳ به طول خواهد انجامید. لذا ضروری است به جهت جلوگیری از هدر رفت سرمایه ­های ملی کشور و ممانعت از آلودگی زیست ­محیطی و ایجاد اشتغال، جهت صادرات محصولات تولیدی پالایشگاه­ های گازی مذکور، اسکله­ ای در محدوده فازهای فوق­ الذکر جهت صادرات LPG  گازمایع احداث گردد.

بررسی بازار جهانی

تولید جهانی

همانطور که در نمودار زیر مشاهده می­ شود میزان تولید LPG در سال ۲۰۱۰ در حدود ۲۵۰ میلیون تن بوده و پیش­بینی می­ شود که در سال ۲۰۲۵ به حدود ۳۵۰ میلیون تن برسد.

 

گاز مایع

بررسی بازار منطقه‌ای

میزان LPG تولید شده در سال ۲۰۱۷ میلادی در خاورمیانه برابر با ۶۲ میلیون تن بوده است که از این میزان، سهم تولید کشور عربستان ۴۰، قطر ۱۷، امارات ۱۶.۸، ایران ۱۲.۶، کویت ۸.۵ و عراق ۲.۹ درصد است. همچنین میزان مصرف LPG در سال ۲۰۱۷ میلادی در خاورمیانه برابر با ۲۴.۳ میلیون تن بوده است.

طرح توجیهی احداث اسکله دلفینی برای صادرات گاز مایع

به عقیده کارشناسان یکی از دلایل جهش مصرف LPG کشور عربستان طی سال‌های ۲۰۰۹ الی ۲۰۱۳، بهره‌برداری از ۵ طرح PDH با نام‌های Saudi Polyolfins Company، APPC، NatPet، Al Waha و Al Jubail، هرکدام با ظرفیت ۴۵۰ هزار تنی است. میزان پروپان مصرفی این ۵ پتروشیمی بیش از ۳ میلیون تن است.

سرمایه‌گذاری در چشم‌انداز بیست ساله

در افق بیست ساله، صنعت گاز ایران اهداف کلان ذیل را در دستور کار  برنامه‌ریزی راهبردی خود قرار داده است:

  1. دومین تولیدکننده گاز طبیعی در جهان
  2. مشارکت بیشتر در تجارت جهانی گاز از طریق خط لوله گاز طبیعی
  3. گازرسانی به ۹۵ درصد شهر های کشور
  4. گازرسانی به ۴۰ درصد روستا های کشور
  5. تأمین گاز بخش صنعت
  6. تأمین گاز نیروگاه‌ ها
  7. گازسوز نمودن خودرو ها

طبق بررسی های انجام شده توسط کارشناسان مجموعه بهین صنعت یاب، تقاضا برای گاز LPG هم در داخل کشور و هم در خارج از کشور بسیار زیاد است و توجیه ‌پذیری طرح از نظر بازار عرضه و تقاضا محرز می‌ باشد. ظرفیت حجم عملیاتی این طرح سالیانه برابر ۷۲۰ هزار تن صادرات گازمایع LPG می‌‌ باشد.

طرح توجیهی احداث اسکله دلفینی صادرات گاز مایعشرح تجهیزات

جهت انتقال گازمایع گرم تعداد دو خط لوله گازمایع گرم تحت­ فشار پروپان و بوتان با قطر ۱۰ اینچ و گازمایع سرد پروپان و بوتان با دو خط لوله به ترتیب با قطرهای ۲۰ و ۱۶ اینچ و نیز یک خط لوله ۶ اینچ برگشت بخارات گازمایع از اسکله به سمت تأسیسات و یک خط لوله ۱۲ اینچ آب آتش­نشانی به همراه یک خط لوله ۳ اینچ آب سرویس در نظر گرفته شده است. لازم به ذکر است که زمین ابتیاع شده در ضلع جنوبی تأسیسات با ابعاد ۳۵۰×۱۲۵ متر و به مساحت ۴۳,۷۵۰ مترمربع می­ باشد که اقلام و تجهیزات زیر در آن نصب می­ گردد

جمع کل هزینه­ های سرمایه­ گذاری ثابت طرح برابر ۳,۰۵۷,۵۶۵ میلیون ریال (در حدود ۲۳٫۵ میلیون دلار) برآورد شده است.

تحلیل و جمع­ بندی نهایی

۱-      نرخ بازده داخلی برابر ۲۶٫۱۳ درصد به دست آمد که بالاتر از نرخ تنزیل (۲۱ درصد) می ­باشد.

۲-      خالص ارزش حال طرح برابر ۶۴۶,۴۳۸ میلیون ریال به دست آمد که مثبت است.

۳-      نرخ بازده داخلی سرمایه­ گذار نیز برابر ۲۶٫۱۳ درصد به دست آمد که بالاتر از نرخ تنزیل سرمایه ­گذار (۲۵ درصد) می­ باشد.

۴-      خالص ارزش حال آورده سهامدار نیز برابر ۱۱۹,۴۴۷ میلیون ریال به دست آمد که مثبت است.

بر اساس این نتایج، اجرای این طرح با شرایط تعریف شده، دارای توجیه اقتصادی می ­باشد.

شرکت دانش بنیان مشاوره مدیریت و مهندسی بهین صنعت یاب، با بیش از ۱۰ سال تجربه در ارائه طرح های توجیهی به روز و مستند پروژه های high tech، همواره آماده خدمت رسانی از مرحله صفر تا ۱۰۰ پروژه های سرمایه گذاری شما، می باشد.

 

مطالب مرتبط:

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *