* Widget Muffin Menu * * @package Betheme * @author Muffin group * @link http://muffingroup.com */ توجیه پذیر بودن یک طرح به چه عواملی بستگی دارد (بخش سوم)
طرح توجیهی احداث نیروگاه chp
طرح توجیهی احداث نیروگاه chp
فروردین ۱۹, ۱۳۹۶
تولید سوسیس و کالباس گیاهی
تولید سوسیس کالباس گیاهی، محصولی سلامت محور
فروردین ۲۶, ۱۳۹۶

توجیه پذیر بودن یک طرح به چه عواملی بستگی دارد (بخش سوم)

طرح توجیهی

 مطالعات مالی و اقتصادی طرح توجیهی

 در ادامه بررسی مطالعاتی که بر توجیه پذیر بودن یک طرح توجیهی فنی- اقتصادی اثرگذار هستند، امروز توجیه پذیر بودن یک مطالعات امکان­سنجی را از دید مطالعات مالی و اقتصادی مورد بررسی قرار داده ­ایم که تشریح آن را پیش­رو دارید.

آخرین مرحله در فرآیند مطالعات امکان‌سنجی، انجام مطالعات مالی است. هدف این بخش، محاسبه شاخص‌های مالی پروژه است که فرمول‌های محاسباتی مشخصی دارند. نکته‌ای که وجود دارد، یکسان بودن فرمت مطالعات مالی برای پروژه‌های مختلف با موضوعات و زمینه‌های متفاوت است. بنابراین برخلاف دو بخش مطالعات بازار و مطالعات فنی که تقریبا از طرحی به طرح دیگر متناسب با موضوع پروژه و حتی بازار هدف طرح، ساختار فرآیند مطالعاتی تغییر می‌کند، روند مطالعات مالی در طرح‌های مختلف تقریبا ثابت است.

برای روشن شدن ارتباط میان مطالعات مالی با دو بخش مطالعات بازار و مطالعات فنی، ابتدا بهتر است پیش‌نیازهای ورود به حوزه مطالعات مالی را بررسی کنیم. هدف مطالعات مالی، محاسبه شاخص‌های مالی پروژه است و برای محاسبه شاخص‌های مالی، سه پارامترِ عمر پروژه در فازهای ساخت (Construction Phase) و تولید (Production Phase)، هزینه‌ها (Cost) و درآمدهای (Revenue) پروژه در هر سال (نحوه توزیع هزینه‌ها و درآمدها در عمر پروژه) باید مشخص شوند. حال با بررسی این سه پارامتر، خواهیم دید که هرسه، از بخش‌های مطالعات بازار و فنی حاصل خواهند شد. همانگونه که گفته شد، تیراژ محصول و قیمت فروش، خروجی‌های‌ مطالعات بازار هستند (البته در مواردی که محصول پروژه برای اولین بار است که به بازار عرضه می‌شود یا رقیبی در بازار هدفش ندارد، تا حدودی تولیدکننده تعیین‌کننده قیمت است، اما در حالت کلی، بازار تعیین‌کننده قیمت فروش محصول است). از طرفی هم درآمد پروژه از حاصلضرب همین دو پارامتر به دست می‌آید. بنابراین میزان درآمد یک طرح بر اساس نتایج مطالعات بازار حاصل می‌شود. از طرف دیگر دیدیم که نیازمندی‌های طرح که در بخش مطالعات فنی برآورد می‌شوند و هزینه‌ها را ایجاد می‌کنند نیز براساس تیراژ تولید که خروجی مطالعات بازار است، تعیین می‌شود.

 بنابراین مبنای برآورد هزینه‌های پروژه در هر سال نیز نتایج مطالعات بازار طرح (به صورت غیر مستقیم) است. عمر پروژه نیز که شامل دوران ساخت و بهره‌برداری (تولید) است، به ترتیب بر اساس مطالعات فنی و مطالعات بازار حاصل خواهند شد. بنابراین، هر سه پارامتر مورد نیاز برای آغاز مطالعات مالی پروژه، در بخش‌های مطالعات فنی و مطالعات بازار تعیین می‌شوند و در بخش مطالعات مالی، صرفا با استفاده از اطلاعات حاصل شده و فرمول‌های مشخص، شاخص‌های از پیش تعریف شده‌ای محاسبه و تحلیل می‌شوند.
پیکره مطالعات مالی طرح توجیهی از دو بخش حجم کل سرمایه گذاری در گردش و ثابت طرح تشکیل می شود. هزینه های قبل از تولید مانند هزینه های تست کنترل کیفیت در طرح هایی با  دانش فنی بالا، مجموع هزینه قبل از بهره برداری طرح مانند هزینه مشاوره و تهیه طرح توجیهی، خرید دانش فنی، سفر و…، هزینه خرید زمین، ساخت سوله، خرید ماشین آلات و نصب تجهیزات از جمله هزینه هایی هستند که حجم کل سرمایه گذاری ثابت طرح را تشکیل می دهند.
هزینه در گردش طرح توجیهی، هزینه هایی هستند که در زمان بندی خاص بر اساس تولید و ماهیت کار پرداخت می شود تا محصول به بازار برسد مانند هزینه نیروی انسانی، انرژی، خرید و نگهداری مواد اولیه و حمل و نقل.

 

معرفی شاخص های مهم
هدف از تجزیه و تحلیل مالی طرح در گزارشات توجیهی، دست یابی به شاخص‌های مالی و اقتصادی جهت حصول تصمیم مقتضی است. خوراک لازم بمنظور محاسبه شاخص‌های مالی و اقتصادی هزینه‌های سرمایه‌گذاری و هزینه‌های تولید می‌باشد که در بخش مطالعات فنی گزارش پیش‌بینی و ارائه گردیده است. مطالعات مالی در طرح های توجیهی با ابزار و دانش اقتصادی مهندسی تهیه می‌شود تفاوت این دانش با دانش حسابداری این است که در بحث اقتصاد مهندسی  ارزش زمانی پول در محاسبات لحاظ می‌شود. از این رو این مطالعات با استفاده از نرم افزار کامفار، صورت می‌پذیرد.

نمایی از محیط نرم افزار کامفار

ارزیابی مالی- اقتصادی پروژه از مهمترین رکن‌های تصمیم‌گیری در مورد مطلوبیت و یا عدم مطلوبیت انجام آن پروژه و یا معیاری جهت مقایسه دو یا چند پروژه با یکدیگر می‌باشد. فرمول‌ها و روش‌های معمول در اقتصاد مهندسی از جمله روش‌های ریاضی برای ساده کردن مقایسه اقتصادی پروژه‌هاست که مدیران از آن در تصمیم‌گیری جهت انتخاب پروژه‌های مناسب استفاده می‌کنند. باتوجه به مزیت‌های استفاده از نرم افزار کامفار در تحلیل مالی و اقتصادی طرح‌های توجیهی امروزه اکثر بانک‌های عامل (خصوصی و دولتی)، در بررسی توجیه‌پذیر بودن طرح‌های سرمایه‌گذاری، متقاضی (سرمایه‌گذار) را ملزم به داشتن اطلاعات خروجی نرم‌افزار کامفار می‌دانند. در ادامه شاخص های مهم خروجی این نرم افزار که کمک می کند به تصمیم گیری درست معرفی می شود.

  ارزش شاخص فعلی (NPV)

این شاخص، شاخصی است که ارزش فعلی سرمایه گذاری را محاسبه می کند، در محاسبه شاخص NPV در واقع سرمایه گذاری در طرح با نرخ سود سالانه i که همان نرخ تنزیل می باشد و به نوعی حداقل نرخ مورد انتظار از سرمایه گذاری است، مقایسه می گردد. بر این اساس در صورتیکه رقم محاسبه شده برای این شاخص در یک طرح خاص و براساس نرخ تنزیل تعیین شده، منفی گردد این طرح دارای نرخ سود سالانه کمتر از i می باشد و لذا توجیه پذیر نخواهد بود و درصورتیکه این رقم صفر و یا مثبت گردد نشانگر آن است که طرح دارای نرخ بازدهی حداقل معادل نرخ تنزیل (نرخ مورد انتظار از سرمایه گذاری) می باشد.

 

  نقطه سربه سر

نقطه سر به سر محلی است که در آن درآمد حاصل از فروش با هزینه های تولید برابر می گردد. به عبارتی دیگر در این نقطه درآمد حاصل از تولیدات یک کارخانه یا بنگاه اقتصادی هزینه های تولید آن محصول رو پوشش می‌دهد. از این نقطه به بالا هرچقدر بیشتر تولید کند سود بنگاه بالاتر می رود و اگر زیر نقطه سربه سر تولید کند قطعا بنگاه ضررده است. از نقطه سر به سر می توان به سهولت در تحلیل حساسیت بهره گرفت. این روش به خصوص در تعیین اثر تغییرات در قیمت های واحد و هزینه های تولید متغیر و ثابت در نقطه سر به سر یک پروژه مفید است.

 

  نرخ بازده داخلی (IRR)

IRR نرخی است که بازگشت سرمایه را در پروژه محاسبه می کند و یکی از روش های استانداردی است که در ارزیابی طرح ها لحاظ می شود. نرخ بازگشت سرمایه میزان درصد سود طرح را در یک  اعلام می کند و این نرخ باید از نرخ تنزیل یا نرخ بهره  بالاتر باشد تا طرح سودده و مثبت باشد. دوره بازگشت سرمایه در طرحی با نرخ ۲۰ درصد در حدود ۵سال خواهد بود.

 

  جمع بندی

در نهایت باید تمامی عناصر فوق الذکر، و بخش مختلف یک طرح توجیهی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار بگیرند. در بررسی هایی که انجام می شود امکان اجرا و سودآوری پروژه مشخص شده و در این مرحله مدیر پروژه می تواند برای تصویب، رد و یا حتی تجدید نظر در مطالعه امکان سنجی تصمیم گیری کند.
با وجود اینکه در هنگام ارزیابی و اولویت‌بندی طرح‌ها، عمدتا تصمیم‌گیری‌ها بر اساس خروجی‌های مطالعات مالی است، اما صحت خروجی‌های بخش مالی، کاملا وابسته به صحت اطلاعات ورودی است که از مطالعات بازار و فنی به دست می‌آیند.
 بر همین اساس، میزان اهمیت و حساسیت مطالعات بازار را در فرآیند امکان‌سنجی پروژه‌ها، می‌توان بیشتر از سایر بخش‌ها دانست و آن را به عنوان شکل دهنده پایه و اساس برآوردها در حوزه مطالعات فنی و در نهایت مبنای محاسبات و نتیجه‌گیری‌ها در حوزه مطالعات مالی در نظر گرفت. بنابراین چنانچه برآوردها در مطالعات بازار یک طرح، بدون دقت کافی انجام پذیرد، در مرحله بعد، نیازمندی‌های پروژه با خطا برآورد خواهند شد و در نهایت، محاسبات مربوط به شاخص‌های مالی نیز با خطا همراه خواهند بود.
پس شرط لازم برای اینکه در انتهای مطالعات مالی، نتایجی که به‌دست خواهیم آورد قابل اطمینان باشند، این است که از ابتدا، بازار طرح را به‌درستی مطالعه کرده باشیم. در دنیا، نمونه‌های زیادی از طرح‌های تولیدی و خدماتی‌ای که بدون توجه به مباحث مطالعات بازار و بدون شناخت کامل بازار هدف، تعریف و اجرا شده‌اند وجود دارد که عمدتا پس از مدت کوتاهی، با وجود برخورداری از توان فنی بالا، صرفا به دلیل مشکلاتی که در مرحله فروش محصول با آنها روبه‌رو می‌شدند، منجر به شکست و تعطیلی واحد تولیدی یا خدماتی شده است که اهمیت بسیار زیاد مطالعات امکان‌سنجی را که به عنوان اساسی‌ترین قدم، پیش از اجرای پروژه‌ها مطرح است نشان می‌دهد.

شرکت مشاوره مدیریت و مهندسی بهین صنعت یاب امید دارد هیچ طرحی متولد نشود مگر آنکه یک شرکت مشاور معتبر و تایید صلاحیت شده طرح توجیهی آن طرح را تهیه کرده باشد. بهین صنعت یاب در تمامی مراحل شروع یک سرمایه گذاری از ایده تا بهره برداری طرح، در کنار مجری طرح خواهد بود و تا مرحله اجرا از طرح توجیهی پشتیبانی می کند.

2 نظرات

  1. سارا کمالی گفت:

    خیلی آموزنده بود، به امید مقالات بیشتر شما…

  2. حامد تقی زاده گفت:

    بسیار عالی. سپاس از مقالات مفید شما. موفق باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *